Initiatiefnota mediation

Initiatienota van de VVD om mediation wettelijk te verankerenOp 2 december jl. heeft de VVD haar voorstel, om mediation in de wet vast te leggen, openbaar gemaakt. De VVD vindt het noodzakelijk om op deze wijze aanvullingen te doen op de wet waarmee de Europese Mediationrichtlijn (RL 2008/52/EG) wordt geïmplementeerd in Nederland.

Doel van de initiatiefnota van de VVD is om mediation een volwaardig alternatief te laten zijn voor de traditionele rechtspraak. Dit zou kunnen worden bereikt door mediation in de wet vast te leggen.

Er zijn 9 punten die ze in de wet vast willen leggen:

  • Het begrip mediator moet wettelijk worden vastgelegd.
  • Er wordt wettelijk omschreven waaraan de mediationovereenkomst moet voldoen.
  • De mediator mag op verzoek van partijen een uitspraak doen over (onderdelen van) het conflict.
  • Tijdens een mediation mogen onderdelen van een conflict met een juridisch karakter aan de e-kantonrechter worden voorgelegd.
  • De vastellingsovereenkomst kan makkelijker aan de rechter worden vastgelegd om naleving ervan af te dwingen.
  • Wanneer partijen naar de rechter gaan moeten ze vooraf bekend maken waarom ze mediation niet hebben geprobeerd, of waarom de mediation niet tot afspraken heeft geleid.
  • De rechter wordt verplicht om partijen door te verwijzen naar mediation in conflicten die voor mediation geschikt zijn.
  • Een wettelijke regeling voor forensische mediation.

In grote lijnen ben ik het eens met de plannen van de VVD, maar er zijn wel een aantal punten waar nog eens kritisch naar mag worden gekeken in de consultatieronde.

In mijn optiek moet er vooral nog goed worden gekeken naar:

  • De mediator mag op verzoek van partijen een uitspraak doen over (onderdelen van) het conflict. Een belangrijk uitgangspunt van mediation is, dat de mediator onpartijdig is. Op het moment dat je als mediator uitspraak gaat doen over het conflict, verlies je je onpartijdigheid. Daarnaast verbieden de gedragsregels van de NMI-mediator ook om uitspraak te doen. De VVD stelt dat je dan van mediator, bindend adviseur wordt, maar hoe dat in de praktijk er dan uit moet gaan zien, is voor mij niet duidelijk. Het mooie van mediation is juist dat partijen er samen uitkomen!
  • Wanneer partijen naar de rechter gaan moeten ze vooraf bekend maken waarom ze mediation niet hebben geprobeerd, of waarom de mediation niet tot afspraken heeft geleid. De kracht van mediation zit ook in de vertrouwelijkheid. Geheimhouding tijdens een mediationproces betekent dat je de vrijheid hebt om te praten zonder dat hetgeen je zegt later tegen je wordt gebruikt. Als je moet aangeven waarom een mediation niet is geslaagd, moet je dus vertellen over de inhoud van de mediationgesprekken. Dit lijkt mij zeer onwenselijk.
  • De rechter wordt verplicht om partijen door te verwijzen naar mediation in conflicten die voor mediation geschikt zijn. Zoals ik al eens eerder in een blog schreef, ben ik geen voorstander van verplichtstellen van mediation omdat een andere belangrijk uitgangspunt van mediation vrijwilligheid is. Vrijwilligheid om aan mediation deel te nemen, en vrijwilligheid om er weer mee te stoppen.

    De andere kant is wel dat ik bij buurtbemiddeling merk dat mensen in het intakegesprek aangeven dat ze niet met de buren om tafel willen. Maar na een uur met de bemiddelaars gesproken te hebben, staan mensen er regelmatig toch voor open om het bemiddelingsgesprek aan te gaan. Vanuit die optiek zou je je kunnen afvragen of verplichtstelling om te onderzoeken of mediation een optie is, waardevol zou kunnen zijn.

    Goed om te lezen dat de VVD al rekening heeft gehouden met het feit dat de mogelijke verplichtstelling alleen voor conflicten geldt die geschikt zijn voor mediation. De VVD geeft zelf ook aan dat dit onderwerp in de consultatieronde nog aan de orde gaat komen.

Wil je meer lezen over “verplichte” mediation? Martin Brink heeft onlangs een interessant artikel over het al dan niet verplicht stellen van mediation geschreven in het Nederlands Juristenblad.

Na een consultatieronde, zal er begin februari 2012 een initiatiefwet worden opgesteld. Het is dus nog mogelijk om inspraak te hebben in het uiteindelijke voorstel.

Ik ben benieuwd naar jouw mening over deze intiatiefnota. Laat het me weten via de mail (info@equilon.nl) of via Twitter (@equilon).

 

Abonneer op deze blog