Abonneer op deze blog

Lichtpuntjes – tip voor je tiener


Ik wil graag een oefening met jullie delen die zijn oorsprong vindt in de positieve psychologie.

Een fijne oefening waarbij je tiener zich focust op de dingen die nog wél goed gaan.

De oefening waar ik het over heb, noem ik de “Lichtpuntjes” – oefening.

Hoe werkt de oefening?

Probeer minstens drie dingen die vandaag goed gingen op te schrijven.

Wat ging er goed? Wat gaf je een fijn gevoel? Waar werd je blij van? Dat soort vragen kun je jezelf stellen om erachter te komen welke dingen je kunt opschrijven.

Het kunnen dingen zijn als “uit bed gekomen”, “telefoon opgenomen”, “appje gestuurd”, “zon scheen” of “naar school geweest”. Het kan van alles zijn. Wat voor de ene persoon iets piepkleins is, kan voor de ander juist iets heel groots zijn.

Daarbij schrijf je ook wat voor gevoel het je gaf.

Werd je er blij van? Of trots? Of vond je het leuk om te zien, fijn om te horen? Of gaf het je een fijn gevoel? Probeer het zo precies mogelijk te omschrijven.

Alleen aan de positieve dingen dénken is niet voldoende. Het ook opschrijven maakt dat het nog beter werkt. Dit komt doordat je door het opschrijven bewuster bezig bent met wat er goed ging, want je moet het ook kunnen omschrijven. Daarnaast worden je hersenen meer gestimuleerd om de positieve dingen te onthouden omdat het een combinatie van zien en doen is.

Wat maakt deze oefening waardevol?

Deze oefening heeft een korte en een lange termijn werking, dat maakt hem extra effectief en waardevol.

Op korte termijn kan het helpen om wat beter in slaap te vallen. Er wordt dan namelijk op de positieve dingen gefocust voor het in slaap vallen.

Op de lange termijn werkt om positiever in het leven te staan.

Er wordt elke dag even bewust stil gestaan bij wat er goed is gegaan. Ook wordt er door de dag heen meer gelet op dingen die ’s avonds op kunnen worden geschreven. Je tiener gaat zich meer op positieve dingen concentreren.

Vrijwel alle tieners die bij mij komen gaan thuis met deze oefening aan de slag. Ze mogen bij een een boekje uitzoeken waarin ze de lichtpuntjes op kunnen schrijven. In het begin voelt het nog wat ongemakkelijk, maar op een gegeven moment gaat het vanzelf.

Ik heb dat zelf ook ervaren. Voor mij is het een gewoonte geworden, een prettige afsluiting van de dag. Inmiddels doe ik het al heel wat jaren. Bijkomend voordeel is dat ik inmiddels een fijne stapel met positieve dagboekjes heb. Erg leuk om nog eens doorheen te bladeren, zeker op momenten dat je wat extra positiviteit kunt gebruiken. 

“Ik wilde dolgraag leven, maar mijn hersenen probeerden me om te brengen.”

 

Deze opmerking kwam bij me binnen. Ik zat naar een RTLZ doc te kijken met mijn werkblik. Meestal lukt het me om mijn gevoel voor een deel uit te schakelen.

Waarom raakte nou juist deze opmerking mij zo?
Het was herkenning. Deels vanuit mijn eigen ervaringen, deels ook vanuit de ervaring die ik in mijn werk op doe.
Tieners willen vaak niet écht dood, maar in hun hoofd zien ze geen andere oplossing voor de dingen waar zij in hun leven tegenaan lopen.

Als er een psychische ziekte zoals bijvoorbeeld depressie mede de oorzaak is van de suïcidale gedachten is, maakt dat de uitdaging nog groter.

De man die bovenstaande opmerking maakte, bracht ook dit heel mooi onder woorden “Depressie vertelt je afschuwelijke dingen over jezelf en zorgt ervoor dat je ze gelooft.”

Je kunt je voorstellen dat in je eentje tegen deze gedachten, tegen je hoofd, tegen jezelf, vechten zwaar en eenzaam is.

Wat wij als omstanders kunnen doen is open praten over zelfdoding om zo de drempel voor tieners te verlagen om hulp te durven vragen.
En wat minstens zo belangrijk is, durf de vraag “Denk je weleens aan zelfmoord?” te stellen.
Onderzoek heeft uitgewezen dat met deze vraag daadwerkelijk levens worden gered.

Ik kan me voorstellen dat het niet voor iedereen makkelijk is om deze vraag te stellen. Wil je hier meer over weten, vraag dan mijn gratis e-book “Praat erover! Maar hóe dan?” hier aan.

 

 

 

Depressie is een gezinsding

Is dat zo ja? Ja, dat is zo!

De kop “Depressie is een gezinsding” in Psychologiemagazine trok mijn aandacht. Ik vroeg me af of dat nou nieuws is.

Voor mij niet in ieder geval. Het is niet voor niks dat ik een hand op de schouder van kind én ouder ben.

Het is een onderzoek uit Amerika dat “depressie is een gezinsding” nieuws maakt.

Uit eerder onderzoek is gebleken dat depressieve ouders vaak kinderen krijgen die ook depressief worden.Als de depressie van de ouder wordt behandeld, dan helpt dat ook het kind.

Maar nu komt uit onderzoek naar voren dat het andersom ook zo is. In een gezin waar een kind depressief is, heeft een kwart van de ouders ook depressieve symptomen. Ook in deze situatie geldt dat als de depressie van het kind wordt behandeld, de depressieve klachten van de ouder afnemen.

Ze vermoeden dat het komt door de band tussen ouder en kind. Dit klinkt mij niet vreemd in de oren.

 Als er iemand in een gezin depressief is, dan raakt dat het hele gezin. De gezinsdynamiek verandert, en dan is het voor alle gezinsleden fijn om te kijken waar jouw plek nu is én hoe je die plek binnen het gezin bewaakt. Hier kan ik jullie bij helpen.

Voor jou als ouder geldt dat als jouw tiener depressief is, je dus echt op jezelf moet letten. Een aantal tips voor hoe je dat kunt doen vind je hier

Heeft jouw kind moeite met loslaten?

De hoofden van tieners die rondlopen met suïcidale gedachten zitten vaak erg vol met gedachten.

Er zijn heel veel oefeningen om je kind te helpen zijn of haar hoofd leger te maken. Het zijn oefeningen die meestal een korte tijd effect hebben. Dat is om te beginnen ook genoeg.

Op het moment dat het rustiger in het hoofd van je kind is, heeft hij of zij wat minder last van zelfmoordgedachten. Het gevolg daarvan is dat er dan ruimte is voor andere dingen. Zoals nadenken en bespreken wat er nodig is om de situatie te verbeteren.

Eén van die oefeningen die ik met je wil delen is de volgende. Het letterlijk verbranden van de gedachten die je kind wil loslaten.

Dat gaat als volgt.

    • Je tiener schrijft op aparte briefjes waar zijn of haar hoofd vol mee zit. Het gaat dan om de dingen die hij of zij graag wil loslaten. Alles mag, kleine en grote dingen. Verbaas je er niet over als de suicidale gedachten niet worden opgeschreven. Het kan zomaar zijn dat je kind er nog niet kaar voor is om ze los te laten, omdat deze gedachten ook als veilig kunnen worden ervaren. Daarover een andere keer meer.
    • Daarna laat je je tiener de punten die hij of zij heeft opgeschreven hardop zeggen. Hierdoor wordt benadrukt wat er los mag worden gelaten.
    • Van de papiertje waar de punten zijn opgeschreven mag je tiener propjes maken.
    • Tot slot ga je de propjes verbranden zodat de dingen ook letterlijk los kunnen worden gelaten. Vind je verbranden geen goed idee, dan kun je de papiertjes ook in stukjes laten scheuren tot zo klein mogelijke snippers en ze dan weggooien.

Afhankelijk van de leeftijd van de tiener kan deze oefening alleen of met hulp van jou worden uitgevoerd.
Laat je tiener ook weten dat jij niet hoeft te weten wat hij of zij op de briefjes schrijft. Dan is de kans groter dat je kind echt opschrijft wat hij of zij wil loslaten en niet datgene waarvan ze weten dat jij het graag wil horen.
Bedenk ook dat dit best even pittig voor je tiener kan zijn en dat hij of zij even tijd nodig heeft om te bij te komen.
Het effect van deze oefening is niet meteen weg, dus een gesprek kan ook later.

Terug naar school

De vakantie is weer voorbij. Terug naar school. Terug in het ritme van vroeg opstaan, soms haasten om op tijd te zijn. Hier thuis is het weer even wennen, merk ik. Dat het nog donker is als we naar school vertrekken helpt ook niet.

Zoals het voor ons als volwassenen weer wennen is om terug te zijn op het werk of weer aan het werk te gaan, is dat voor kinderen net zo.

Hoe is het op school na de vakantie? Is je plekje in de groep nog hetzelfde? Hebben de anderen een leukere vakantie gehad dan jij?

Zoals ik al eens eerder heb gezegd zal het ene kind zich juist beter gaan voelen als het ritme en de structuur weer terug is. Terwijl het voor het andere kind, dat zoveel moeite moet doen om zich aan te passen op school, juist extra spanning oplevert om weer te beginnen.

Maar voor beide kinderen geldt dat het een moment van overgang is. Zo’n moment kan een kind uit balans brengen waardoor de suïcidale gedachten worden versterkt.

Heb deze week maar een beetje extra geduld met je tiener. En met jezelf natuurlijk. ;-)

Een tip om je kind te helpen – uit je hoofd, in je lichaam

Heeft jouw kind het extra moeilijk in deze tijd van het jaar?

Dan schrik je waarschijnlijk. En misschien zinkt de moed in je schoenen, omdat je net dacht dat het wat beter ging. Of voel je je machteloos omdat je ziet dat het niet goed gaat, maar niet weet wat je kunt doen?

Je wil als ouder je kind graag helpen.

Natuurlijk is praten over hoe het gaat belangrijk. Daarnaast kan het nodig zijn om een behandelaar in te lichten. Maar het ook fijn, voor jou en je kind, als jij ook iets kan doen. Gewoon thuis.

Als het minder goed gaat met je kind, dan zit zijn of haar hoofd vol. Een manier om wat meer rust en ruimte te creëren in zijn of haar hoofd is dan fijn.
De bodyscan is hiervoor een goede oefening. Het doel van de oefening is dat de aandacht naar de verschillende lichaamsdelen gaat, waardoor je geen ruimte hebt om aan iets anders te denken.

De bodyscan is een oefening die je online kunt vinden variërend in tijd van 3 tot 45 minuten.
Je kunt ervoor kiezen om samen met je kind naar een ingesproken bodyscan te luisteren. Zo heb je meteen ook een momentje samen.
Een andere manier is dat je als ouder de bodyscan tekst voorleest aan je kind.
En sommige, oudere, kinderen willen dit misschien niet met je samen doen. Dit is een oefening die  ze ook prima alleen kunnen doen.

Hier vind je een voorbeeld van een ingesproken bodyscan.
Iedereen heeft een voorkeur voor een bepaalde stem. Dus google samen met je kind op bodyscan en kies er één die bij jullie past.
Voor jonge kinderen (5-12 jaar) kun je kijken naar “Stilzitten als een kikker”.

Past de oefening niet bij jouw kind, maar wel bij jou? Doe deze oefening dan zelf. Voor jou ook wel fijn in deze drukke tijd.

Houden jullie een oogje in het zeil?

oog gluurt door gat

Het is weer de tijd van het jaar die voor de één de beste tijd van het jaar is, maar voor de ander een periode waarin sombere gevoelens overheersen.

Dit zie je terug bij volwassenen, maar zeker ook bij kinderen!

Het is een periode waarin depressieve en suïcidale gevoelens kunnen worden versterkt.

Daar zijn verschillende redenen voor:

  • De kerstvakantie nadert, de kinderen zijn moe. Als je meer moe bent is het lastiger om positieve dingen te zien.
  • Kinderen, zeker gevoelige kinderen, voelen de stemming van anderen goed aan. Hooggevoelige kinderen kunnen de negatieve stemming van een ander zelfs absorberen. Dit maakt dat kinderen die toch al niet lekker in hun vel zitten, extra last kunnen hebben van negatieve/ sombere stemmingen in hun omgeving.
  • Voor het ene kind is de rust die de vakantie brengt een moment om weer op te laden. Voor het andere kind is de verandering in ritme, misschien zelf het gebrek eraan juist iets dat extra onrust veroorzaakt.

Voor ons als ouders is dit dus een moment om een oogje in het zeil te houden, en in de gaten te houden hoe de depressieve of suïcidale gedachten zicht ontwikkelen bij jouw kind.

 

 

Hahaha, wat ben ik depressief!

Trok de titel van deze blog je aandacht? Eerlijk is eerlijk, deze zin zul je niet snel horen.

Lachen en depressie lijken ook tegengesteld aan elkaar. Het beeld van een depressie is dat je de hele dag in bed ligt, nergens zin in hebt en geen leuke dingen meer doet. Dat is lang niet altijd zo. Misschien zelfs wel meestal niet.

Nicole (15 jaar) is een leuke en vrolijke meid. Ze zit in 4 vwo, ze haalt redelijke punten en heeft veel vriendinnen. Als je Nicole tegenkomt lacht ze eigenlijk altijd.

Maar als Nicole thuiskomt loopt ze meteen door naar haar kamer en barst in huilen uit. Achter dat lachende masker verbergt ze hoe ze zich eigenlijk voelt. Zo’n masker op houden kost haar heel veel energie. Er zijn ook dagen waarop ze niet de energie heeft om dat masker op te zetten of op lang op te houden. Liever dan dat anderen zien hoe ze zich voelt, spijbelt ze van school of meldt zich ziek.

Humor is één van de manieren om met een rotgevoel om te gaan. Hierdoor heb je niet altijd in de gaten dát iemand zich rot voelt. 

Nicole schaamt zich voor haar gevoelens. Haar leven is toch leuk? Waarom voelt ze zich dan zo? Ze wil niet ook dat haar vriendinnen weten dat ze zich depressief voelt. Nicole is bang dat ze dan geen vriendinnen meer willen zijn met haar.

Een lachende depressie is veel lastiger te herkennen omdat iemand niet laat zien hoe hij of zij zich voelt. Nu jullie weten van het bestaan, zul je misschien sneller signalen oppikken dat er iets aan de hand is met een je eigen tiener of iemand in je omgeving.