Abonneer op deze blog

Depressis een gezinsding

Is dat zo ja? Ja, dat is zo!

De kop “Depressie is een gezinsding” in Psychologiemagazine trok mijn aandacht. Ik vroeg me af of dat nou nieuws is.

Voor mij niet in ieder geval. Het is niet voor niks dat ik een hand op de schouder van kind én ouder ben.

Het is een onderzoek uit Amerika dat “depressie is een gezinsding” nieuws maakt.

Uit eerder onderzoek is gebleken dat depressieve ouders vaak kinderen krijgen die ook depressief worden.Als de depressie van de ouder wordt behandeld, dan helpt dat ook het kind.

Maar nu komt uit onderzoek naar voren dat het andersom ook zo is. In een gezin waar een kind depressief is, heeft een kwart van de ouders ook depressieve symptomen. Ook in deze situatie geldt dat als de depressie van het kind wordt behandeld, de depressieve klachten van de ouder afnemen.

Ze vermoeden dat het komt door de band tussen ouder en kind. Dit klinkt mij niet vreemd in de oren.

 Als er iemand in een gezin depressief is, dan raakt dat het hele gezin. De gezinsdynamiek verandert, en dan is het voor alle gezinsleden fijn om te kijken waar jouw plek nu is én hoe je die plek binnen het gezin bewaakt. Hier kan ik jullie bij helpen.

Voor jou als ouder geldt dat als jouw tiener depressief is, je dus echt op jezelf moet letten. Een aantal tips voor hoe je dat kunt doen vind je hier

Heeft jouw kind moeite met loslaten?

De hoofden van tieners die rondlopen met suïcidale gedachten zitten vaak erg vol met gedachten.

Er zijn heel veel oefeningen om je kind te helpen zijn of haar hoofd leger te maken. Het zijn oefeningen die meestal een korte tijd effect hebben. Dat is om te beginnen ook genoeg.

Op het moment dat het rustiger in het hoofd van je kind is, heeft hij of zij wat minder last van zelfmoordgedachten. Het gevolg daarvan is dat er dan ruimte is voor andere dingen. Zoals nadenken en bespreken wat er nodig is om de situatie te verbeteren.

Eén van die oefeningen die ik met je wil delen is de volgende. Het letterlijk verbranden van de gedachten die je kind wil loslaten.

Dat gaat als volgt.

    • Je tiener schrijft op aparte briefjes waar zijn of haar hoofd vol mee zit. Het gaat dan om de dingen die hij of zij graag wil loslaten. Alles mag, kleine en grote dingen. Verbaas je er niet over als de suicidale gedachten niet worden opgeschreven. Het kan zomaar zijn dat je kind er nog niet kaar voor is om ze los te laten, omdat deze gedachten ook als veilig kunnen worden ervaren. Daarover een andere keer meer.
    • Daarna laat je je tiener de punten die hij of zij heeft opgeschreven hardop zeggen. Hierdoor wordt benadrukt wat er los mag worden gelaten.
    • Van de papiertje waar de punten zijn opgeschreven mag je tiener propjes maken.
    • Tot slot ga je de propjes verbranden zodat de dingen ook letterlijk los kunnen worden gelaten. Vind je verbranden geen goed idee, dan kun je de papiertjes ook in stukjes laten scheuren tot zo klein mogelijke snippers en ze dan weggooien.

Afhankelijk van de leeftijd van de tiener kan deze oefening alleen of met hulp van jou worden uitgevoerd.
Laat je tiener ook weten dat jij niet hoeft te weten wat hij of zij op de briefjes schrijft. Dan is de kans groter dat je kind echt opschrijft wat hij of zij wil loslaten en niet datgene waarvan ze weten dat jij het graag wil horen.
Bedenk ook dat dit best even pittig voor je tiener kan zijn en dat hij of zij even tijd nodig heeft om te bij te komen.
Het effect van deze oefening is niet meteen weg, dus een gesprek kan ook later.

Terug naar school

De vakantie is weer voorbij. Terug naar school. Terug in het ritme van vroeg opstaan, soms haasten om op tijd te zijn. Hier thuis is het weer even wennen, merk ik. Dat het nog donker is als we naar school vertrekken helpt ook niet.

Zoals het voor ons als volwassenen weer wennen is om terug te zijn op het werk of weer aan het werk te gaan, is dat voor kinderen net zo.

Hoe is het op school na de vakantie? Is je plekje in de groep nog hetzelfde? Hebben de anderen een leukere vakantie gehad dan jij?

Zoals ik al eens eerder heb gezegd zal het ene kind zich juist beter gaan voelen als het ritme en de structuur weer terug is. Terwijl het voor het andere kind, dat zoveel moeite moet doen om zich aan te passen op school, juist extra spanning oplevert om weer te beginnen.

Maar voor beide kinderen geldt dat het een moment van overgang is. Zo’n moment kan een kind uit balans brengen waardoor de suïcidale gedachten worden versterkt.

Heb deze week maar een beetje extra geduld met je tiener. En met jezelf natuurlijk. ;-)

Een tip om je kind te helpen – uit je hoofd, in je lichaam

Heeft jouw kind het extra moeilijk in deze tijd van het jaar?

Dan schrik je waarschijnlijk. En misschien zinkt de moed in je schoenen, omdat je net dacht dat het wat beter ging. Of voel je je machteloos omdat je ziet dat het niet goed gaat, maar niet weet wat je kunt doen?

Je wil als ouder je kind graag helpen.

Natuurlijk is praten over hoe het gaat belangrijk. Daarnaast kan het nodig zijn om een behandelaar in te lichten. Maar het ook fijn, voor jou en je kind, als jij ook iets kan doen. Gewoon thuis.

Als het minder goed gaat met je kind, dan zit zijn of haar hoofd vol. Een manier om wat meer rust en ruimte te creëren in zijn of haar hoofd is dan fijn.
De bodyscan is hiervoor een goede oefening. Het doel van de oefening is dat de aandacht naar de verschillende lichaamsdelen gaat, waardoor je geen ruimte hebt om aan iets anders te denken.

De bodyscan is een oefening die je online kunt vinden variërend in tijd van 3 tot 45 minuten.
Je kunt ervoor kiezen om samen met je kind naar een ingesproken bodyscan te luisteren. Zo heb je meteen ook een momentje samen.
Een andere manier is dat je als ouder de bodyscan tekst voorleest aan je kind.
En sommige, oudere, kinderen willen dit misschien niet met je samen doen. Dit is een oefening die  ze ook prima alleen kunnen doen.

Hier vind je een voorbeeld van een ingesproken bodyscan.
Iedereen heeft een voorkeur voor een bepaalde stem. Dus google samen met je kind op bodyscan en kies er één die bij jullie past.
Voor jonge kinderen (5-12 jaar) kun je kijken naar “Stilzitten als een kikker”.

Past de oefening niet bij jouw kind, maar wel bij jou? Doe deze oefening dan zelf. Voor jou ook wel fijn in deze drukke tijd.

Houden jullie een oogje in het zeil?

oog gluurt door gat

Het is weer de tijd van het jaar die voor de één de beste tijd van het jaar is, maar voor de ander een periode waarin sombere gevoelens overheersen.

Dit zie je terug bij volwassenen, maar zeker ook bij kinderen!

Het is een periode waarin depressieve en suïcidale gevoelens kunnen worden versterkt.

Daar zijn verschillende redenen voor:

  • De kerstvakantie nadert, de kinderen zijn moe. Als je meer moe bent is het lastiger om positieve dingen te zien.
  • Kinderen, zeker gevoelige kinderen, voelen de stemming van anderen goed aan. Hooggevoelige kinderen kunnen de negatieve stemming van een ander zelfs absorberen. Dit maakt dat kinderen die toch al niet lekker in hun vel zitten, extra last kunnen hebben van negatieve/ sombere stemmingen in hun omgeving.
  • Voor het ene kind is de rust die de vakantie brengt een moment om weer op te laden. Voor het andere kind is de verandering in ritme, misschien zelf het gebrek eraan juist iets dat extra onrust veroorzaakt.

Voor ons als ouders is dit dus een moment om een oogje in het zeil te houden, en in de gaten te houden hoe de depressieve of suïcidale gedachten zicht ontwikkelen bij jouw kind.

 

 

Hahaha, wat ben ik depressief!

Trok de titel van deze blog je aandacht? Eerlijk is eerlijk, deze zin zul je niet snel horen.

Lachen en depressie lijken ook tegengesteld aan elkaar. Het beeld van een depressie is dat je de hele dag in bed ligt, nergens zin in hebt en geen leuke dingen meer doet. Dat is lang niet altijd zo. Misschien zelfs wel meestal niet.

Nicole (15 jaar) is een leuke en vrolijke meid. Ze zit in 4 vwo, ze haalt redelijke punten en heeft veel vriendinnen. Als je Nicole tegenkomt lacht ze eigenlijk altijd.

Maar als Nicole thuiskomt loopt ze meteen door naar haar kamer en barst in huilen uit. Achter dat lachende masker verbergt ze hoe ze zich eigenlijk voelt. Zo’n masker op houden kost haar heel veel energie. Er zijn ook dagen waarop ze niet de energie heeft om dat masker op te zetten of op lang op te houden. Liever dan dat anderen zien hoe ze zich voelt, spijbelt ze van school of meldt zich ziek.

Humor is één van de manieren om met een rotgevoel om te gaan. Hierdoor heb je niet altijd in de gaten dát iemand zich rot voelt. 

Nicole schaamt zich voor haar gevoelens. Haar leven is toch leuk? Waarom voelt ze zich dan zo? Ze wil niet ook dat haar vriendinnen weten dat ze zich depressief voelt. Nicole is bang dat ze dan geen vriendinnen meer willen zijn met haar.

Een lachende depressie is veel lastiger te herkennen omdat iemand niet laat zien hoe hij of zij zich voelt. Nu jullie weten van het bestaan, zul je misschien sneller signalen oppikken dat er iets aan de hand is met een je eigen tiener of iemand in je omgeving.

Oproep: kijk eens goed om je heen!

Het is je waarschijnlijk niet ontgaan dat de laatste cijfers omtrent zelfdoding zijn gepubliceerd door het CBS. Zorgwekkend is de toename van het aantal zelfdodingen in de groep van 10-20 jaar. In 2016 pleegden 48 jongeren suïcide en in 2017 waren dat er 81!

Je moet je realiseren dat dit maar het topje van de ijsberg is. Dit zijn jongeren die een geslaagde poging hebben gedaan. De jongeren die een poging doen die niet slaagt, daar zijn geen cijfers van bekend. Ze komen niet altijd in het ziekenhuis terecht en het wordt ook niet altijd herkend als poging.
Dan heb je ook nog de jongeren die nog geen poging hebben gedaan, maar zich zo ongelukkig eenzaam voelen dat ze wel over zelfmoord nadenken. 

Het is snel en te makkelijk om de lange wachtlijsten, de manier van werken binnen de GGZ en de overdracht van de jeugdzorg naar de gemeente de schuld te geven. Dat daar dingen in moeten veranderen is duidelijk.
Maar de meeste van deze jongeren zijn niet in behandeling. Ze schamen zich en ze praten er niet graag over hun zelfmoordgedachten. Terwijl dit juist zo belangrijk is! Als je hulp hebt kun je samen zoeken naar een andere oplossing dan zelfmoord.
Deze jongeren worden alleen geholpen als ze zelf om hulp vragen of als er wordt gezien dat ze hulp nodig hebben. Maar daar komen ze dus vaak niet.

Er wordt niet altijd opgemerkt dat ze hulp nodig hebben, dus dat zou de eerste stap moeten zijn.
Signaleren en informeren… 

  • Wij als volwassenen moeten deze jongeren leren herkennen.
  • Wij als volwassenen moeten open over zelfmoord durven praten.
  • Wij als volwassenen moeten laten weten dat er hulp is, dat ze er niet alleen voor staan.

Dus mijn oproep aan jou: kijk en luister eens goed naar de jongeren in je omgeving. 

Welke tiener is niet gelukkig? Wie kan hulp gebruiken? Praat met de tiener als je denkt dat hij of zij aan zelfmoord denkt. En vraag vervolgens hulp bij professionals als er zelfmoordgedachten zijn. Neem deze gedachten altijd serieus!

Vertelt jouw tiener je alles?

Clay’s father to Clay: “Why is it that kids don’t tell there parents everything?”
“Is it shame? Are they afraid? Afraid that we won’t understand?”
Clay: “Afraid that you understand to well.”
Clay’s father: “To cover your secrets?”
Clay: “Protecting you.”

– seizoen 2 van de serie “13 reasons why” –

Hoe goed ken jij je tiener?
Waarschijnlijk best goed, maar je weet ook dat hij of zij je niet alles (meer) vertelt. Dat is normaal. Het hoort bij de ontwikkeling van een tiener dat ze zich losmaken van hun ouders.
So far, so good.
Maar je wil wel graag dat je tiener naar je toekomt, als er grote dingen in zijn of haar leven spelen. En dat ze om hulp vragen, als ze het niet alleen kunnen oplossen.
Die kans kun je vergroten door in contact te blijven met je tiener.

Hoe maak je écht contact?
In gesprek gaan is natuurlijk een goede manier om contact te maken. Maar niet alle ouders, en niet alle kinderen zijn praters.
Dan kun je ook op andere manieren contact maken.
Kijk eens wat jouw tiener leuk vindt en doe dat samen:
* zijn of haar muziek luisteren. Vraag eens waarom juist deze muziek favoriet is.
* zijn of haar favoriete programma kijken.
* zijn of haar favoriete game spelen. Laat je tiener jou maar uitleggen hoe het moet.
In het begin voelt het misschien wat geforceerd. En misschien vindt je tiener het maar raar. Maar als jij oprecht interesse toont (oprecht is het kernwoord hier), en er de tijd voor neemt dan gaat het werken. Lukt het niet meteen, blijf het dan proberen.

De serie “13 reasons why”
Als je goed contact hebt met je tiener, is de kans groter dat ze naar je toe komen als er wat is.
Het is fijn voor jezelf om in te schatten of, en welke heftige thema’s in het leven van je tiener spelen.
De serie “13 reasons why” is een goede ingang om lastige thema’s eens te bespreken met jouw kind. Je kunt vragen stellen, “Wat vind je ervan dat ze zich zo gedragen?”, “Gebeuren dit soort dingen bij jou op school ook?”, “Wat zou jij doen als je in zo’n situatie zou komen?”.
Wat een bijkomend voordeel van zo’n gesprek is, is dat jouw kind merkt aan jouw reacties en vragen dat jij ervoor openstaat om over dit soort dingen te praten. Hij of zij weet dan dat ook dit soort dingen thuis kunnen worden besproken.

Als het lukt kun je ook vragen naar hoe jouw kind zich voelt als hij of zij naar deze serie kijkt.
De onderwerpen in deze serie kunnen jouw tiener ook triggeren. Dit kan ervoor zorgen dat gevoelens als alleen voelen, depressief, angst worden vergroot.
Wees alert als je weet dat jouw kind depressieve gevoelens heeft. Bespreek wat deze serie met hem of haar doet. Vraag, als er aanleiding voor is, ook of er zelfmoordgedachten zijn. En zo ja, worden deze sterker? Trek dan direct aan de bel bij een hulpverlener.

Om dit specifieke gesprek goed te voeren is het handig om de serie zelf ook te hebben gezien. Kijk hem zelf of nog beter als dat lukt samen.

Veel succes en plezier met het contact maken!